Ο στόχος των γονιών στη διαπαιδαγώγηση του παιδιού δεν πρέπει να είναι η υπακοή και η πειθαρχία σε απαγορεύσεις και περιορισμούς που τίθενται από άλλους, έστω και αν αυτό χρειαστεί να γίνει σε κάποιο αρχικό στάδιο.

Το νήπιο, που αρχίζει να βρίσκεται σε πορεία απόκτησης αυτονομίας αντιστέκεται με όλες του τις δυνάμεις στον έλεγχο του σώματος και της συμπεριφοράς του από εξωτερικούς παράγοντες, δηλαδή κυρίως από τους γονείς του

Η πειθαρχία δεν επιβάλλεται αλλά μαθαίνεται

Η πειθαρχία δεν είναι κάτι που μπορούμε να μάθουμε με μιας στο παιδί μας. Δεν είναι ένα παιχνίδι που μαθαίνεις τους κανόνες και όταν παίζεις τους ακολουθείς. Αντίθετα είναι μια διαδικασία, η οποία προκύπτει μέσα από τη σχέση με τα παιδιά μας. Η σχέση του γονιού με το παιδί στηριγμένη στην αγάπη και την εμπιστοσύνη είναι το γόνιμο έδαφος για να καρποφορήσει η πειθαρχία. τα αντίθετα αποτελέσματα θα έχουμε αν καλλιεργήσουμε μία σχέση με το παιδί μας που θα στηρίζεται στον εκφοβισμό και στην τιμωρία. Όταν το παιδί μεγαλώνει μέσα σε ένα περιβάλλον αλληλοκατανόησης, σεβασμού και επικοινωνίας τότε να είστε σίγουροι ότι το παιδί μαθαίνει να σας ακούει και να δέχεται τους κανόνες.

Δεν μπορούμε να επιβάλλουμε στο παιδί μας να μας ακούει. Μαθαίνουμε το παιδί μας να υπακούει, όχι με αυστηρούς κανόνες και αναποτελεσματικές τιμωρίες ούτε με υπερβολικές επικρίσεις και αδιάκριτες παρατηρήσεις. Εξηγούμε τους λόγους που ζητάμε να γίνει το ένα ή το άλλο και φέρνουμε παραδείγματα για να το καταλάβουν τα παιδιά καλύτερα.

Η διαδικασία της απόκτησης πειθαρχίας και απόκτησης αυτοελέγχου της συμπεριφοράς αρχίζει να πραγματοποιείται από τη νηπιακή ηλικία και περνά τρία διαδοχικά στάδια:

  • Το παιδί με διάφορες εξερευνήσεις του πειραματίζεται και δοκιμάζει να καταλάβει που βρίσκονται τα όρια.
  • Προκαλεί τους γονείς του και τους άλλους ενηλίκους με διάφορες «αταξίες» να του δώσουν σαφείς ενδείξεις σχετικά με το τι επιτρέπεται και τι απαγορεύεται.
  • Εσωτερικεύει την καινούρια γνώση που αποκτά σχετικά με τους διάφορους περιορισμούς.

Από την ηλικία του ενός έτους είναι σε θέση το παιδί να αντιληφθεί και να αρχίσει να συνεργάζεται έτσι ώστε να βάλετε τα πρώτα θεμέλια της πειθαρχίας. Να αρχίσει το παιδί να μαθαίνει την έννοια του «όχι» και να αρχίσει να καταλαβαίνει ότι δεν μπορούν όλες του οι επιθυμίες να ικανοποιούνται. Σταδιακά το παιδί θα καταλάβει ότι κάποια πράγματα επιτρέπονται και κάποια απαγορεύονται.

Βασικές αρχές που πρέπει να ακολουθήσετε

• Να είστε σταθεροί και συνεπείς
• Να κρατάτε τις υποσχέσεις σας
• Όταν λέτε «όχι» να το εννοείτε. Να είστε σταθεροί στα «όχι»: Ότι απαγορεύεται σήμερα, απαγορεύεται και αύριο.
• Τα πολλά όχι δεν ωφελούν. Χάνουν την αποτελεσματικότητά τους.
• Αν αρνηθείτε κάτι στο παιδί σας, προσφέρετέ του μια εναλλακτική λύση. Παράδειγμα: «Δεν επιτρέπεται να παίζει μπάλα στο σπίτι, μπορεί όμως να παίζει στην αυλή ή στο πάρκο».
• Οι επικρίσεις σας πρέπει να στρέφονται στην πράξη ή στη συμπεριφορά, όχι προς το ίδιο το παιδί. Αποφύγετε να τους βάζετε «ταμπέλλες». Παράδειγμα: «Δεν σκαρφαλώνουμε στον καναπέ της γιαγιάς», αντί «σταμάτα να είσαι ενοχλητικός».
• Χρησιμοποιούμε τη συνέπεια αντί την τιμωρία. Η συνέπεια εμπεριέχει σεβασμό και αναγνώριση των δικαιωμάτων του παιδιού. Πρέπει να είναι συνδεδεμένη με τη συμπεριφορά του παιδιού και να είναι άμεση, όχι να δίνεται ώρες ή μέρες μετά.
• Να υπάρχει συνεννόηση και να ακολουθείται η ίδια τακτική διαπαιδαγώγησης από τους δύο γονείς.
• Ο ένας γονιός δεν πρέπει να αναιρεί τον άλλο μπροστά στο παιδί. Εάν υπάρχουν διαφωνίες θα πρέπει να συζητηθούν μακριά του.
• Όταν κάνετε λάθος, να το αναγνωρίζετε και να ζητάτε συγνώμη.
• Δώστε ευκαιρία στο παιδί σας να εκφράσει τα συναισθήματά του.
• Να είστε ειλικρινείς με τα παιδιά.
• Ασχοληθείτε μαζί τους. Κάντε πράγματα μαζί, διασκεδάστε, δημιουργείστε, κουβεντιάστε.
• Ενδυναμώστε τα, δείχνοντάς τους εμπιστοσύνη, δίνοντάς τους ευκαιρίες για πρωτοβουλία, προσφέροντάς τους επιλογές και, προπαντός, σεβόμενοι τις επιθυμίες τους. Σεβασμός των επιθυμιών των παιδιών, δεν σημαίνει βέβαια ότι τα αφήνουμε να κάνουν ότι θέλουν.

Κλείνοντας, τα παιδιά που δεν έχουν απαγορεύσεις ή περιορισμούς είναι παιδιά που και αργότερα δύσκολα ικανοποιούνται και συνακόλουθα αντλούν πιο δύσκολα χαρά και ικανοποίηση μέσα από τις διάφορες εμπειρίες τους.