Με το που μπαίνουμε στο Δεκέμβρη, το μήνα των Χρισουγέννων, όλα τα παιδιά άλλα νωρίτερα και άλλα ακόμα και στην εκπνοή του χρόνου, γράφουν το γράμμα στον Άγιο Βασίλη. Του ζητάνε να μην τα ξεχάσει φέτος και να τους φέρει το πολυπόθητο δώρο.

Και μιλάμε για εκατομμύρια παιδιά σε κάθε γωνιά της γης που μετά το γράμμα, περιμένουν με ανυπομονησία τον παχουλό ασπρομάλλη γέροντα να ξεκινήσει το μαγικό του ταξίδι στον κόσμο.

Ο ελληνικός μας Άγιος Βασίλης είναι ο Father Christmas των Άγγλων, ο Santa Claus των Αμερικανών, ο Pre Nol των Γάλλων, ο Sinterklaas των Ολλανδών, ο Weihnachtsmann των Γερμανών και ο Babbo Natale των Ιταλών.

Μεγαλώνοντας όμως λίγο, εκεί μετά τα 4-5 τα μικρά μας βλέποντας Άγιο Βασίλη στο σχολείο, στην αγορά ή σε κάποιες εκδηλώσεις αρχίζουν να αναρωτιούνται. Είναι ο αληθινός Άγιος Βασίλης; Είναι ψεύτικος Άγιος Βασίλης; Υπάρχει στα αλήθεια ο Άγιος Βασίλης; Τι γίνεται τότε; Αρχίζουμε και αναρωτιόμαστε αν είναι καλό για το παιδί να πιστεύει στην ύπαρξη του Άγιου Βασίλη. και αυτό γιατί φοβόμαστε ότι αργότερα θα απογοητευθεί, και πιθανότατα να θυμώσει μαζί μας επειδή του είπαμε ψέματα. Μπαίνουμε σε σκέψεις επίσης ότι το να συντηρούμε την πίστη στον Άγιο Βασίλη δεν συνάδει με την προσπάθειά μας να διδάξουμε στο παιδί μας να μην λέει ψέματα.

Τι λένε οι έρευνες

Οι έρευνες δείχνουν ότι τα περισσότερα παιδιά ανακαλύπτουν την αλήθεια σχετικά με τον Άγιο Βασίλη γύρω στα 6 ή 7 τους χρόνια.

Και αυτό γιατί τότε είναι η ηλικία και η περίοδος που τα παιδιά μεταβαίνουν από το «προεννοιολογικό στάδιο» ανάπτυξης, όπου δεν είναι σε θέση να ξεχωρίσουν την πραγματικότητα από την φαντασία, στο στάδιο των «συγκεκριμένων λογικών διεργασιών» που τους επιτρέπει να κάνουν λογικούς συλλογισμούς σχετικά με τον κόσμο. Έτσι μην παραξενευτείτε αν το 7 χρονό σας αναρωτιέται «πώς καταφέρνει ο Άγιος Βασίλης να επισκεφθεί όλα τα σπίτια σε μια νύχτα» ή «πώς χωράει από την καμινάδα».

Το γεγονός είναι ότι όταν τα παιδιά ανακαλύπτουν την αλήθεια αντιδρούν με θετικό τρόπο. Νιώθοντας μάλιστα και ένα αίσθημα υπερηφάνειας, καθώς θεωρούν ότι η ανακάλυψή τους αυτή τα φέρνει πιο κοντά στον κόσμο των μεγάλων. Αντίθετα αυτοί που απογοητεύονται περισσότερο είναι οι γονείς.

Πώς πρέπει να απαντήσουν οι γονείς στην ερώτηση αν υπάρχει ο Άγιος Βασίλης

Όταν λοιπόν το παιδί μας ρωτάει αν υπάρχει πράγματι Άγιος Βασίλης, δεν χρειάζεται να επιμείνουμε στο ψέμα, προσβάλλοντας τη νοημοσύνη του. Αλλά ούτε και να παρουσιάσουμε την ψυχρή αλήθεια των ενηλίκων. Απαντώντας δηλαδή με ένα ξερό όχι και ισοπεδώνοντας τη φαντασία του. Μπορούμε να αφήσουμε το παιδί να κάνει τη δική του αναζήτηση. Να ενδιαφερθούμε να μάθουμε τη δική του άποψη, ρωτώντας για παράδειγμα «εσύ τι πιστεύεις;» ή «γιατί ρωτάς;». Αυτές οι ερωτήσεις μπορούν να αποτελέσουν το έναυσμα για πολύ ενδιαφέρουσες συζητήσεις ανάμεσα στα παιδιά και στους γονείς.

Καλό είναι να έχουμε στο μυαλό μας ότι τα παιδιά μέχρι κάποια συγκεκριμένη αναπτυξιακή φάση -που διαφέρει για το κάθε ένα- έχουν ανάγκη να πιστεύουν σε σύμβολα και μύθους. Το πόσο ενθαρρύνουμε τα όνειρα ή και τις φαντασιώσεις τους, σχετίζεται με τη μελλοντική τους δυνατότητα και επιθυμία να ονειρεύονται και να στοχεύουν ψηλά και αν η φαντασία χρειάζεται σε όλες τις ηλικίες, για τα παιδιά είναι απαραίτητη.

Πώς μπορούμε να επωφεληθούμε σαν οικογένεια από το έθιμο του Άγιου Βασίλη

Η ιστορία του Άγιου Βασίλη όμως, που στη χώρα μας ταυτίζεται με τον Μέγα Βασίλειο από την Καισαρεία, που έκανε πολλά φιλανθρωπικά έργα, θα μπορούσε να αποτελέσει ένα πολύτιμο εργαλείο στα χέρια των γονιών. Μπορούμε να αφηγηθούμε τις ιστορίες των Άγιων Βασίληδων από διάφορες μεριές του κόσμου και να διδάξουμε στα παιδιά μας την αγάπη, τη γενναιοδωρία, την ανιδιοτέλεια, την ελπίδα, τη βοήθεια προς τον συνάνθρωπο, την ισότητα απέναντι στο δικαίωμα να είμαστε ευτυχισμένοι. Και φυσικά, πέρα από την ιστορία, το να κάνουμε πράξη αυτές τις αρχές, δίνουμε το καλό παράδειγμα προς μίμηση στα παιδιά μας.

Και μπορούμε να το κάνουμε αυτό άμεσα, προτείνοντας στο παιδί μας να μαζέψει τα παιχνίδια που δεν χρησιμοποιεί ή κάποια ρούχα που δεν του κάνουν πια και να πάμε μαζί του να τα προσφέρουμε σε παιδάκια που τα έχουν ανάγκη, εξηγώντας του τους λόγους που το κάνουμε.

Επίσης, καλό θα ήταν να μάθουμε στο παιδί μας ότι αυτό που έχει σημασία είναι να το θυμηθεί ο Άγιος Βασίλης και όχι η αξία του δώρου. Να το μάθουμε ότι η αξία των δώρων δεν κρίνεται από το πόσο ακριβά και περιζήτητα είναι αλλά από το τι αναμνήσεις αφήνουν. Ο χρόνος που περνάμε με τα παιδιά μας είναι ανεκτίμητος και πρέπει αυτό να το καταλάβουν. Μπορούμε να στολίσουμε το σπίτι ή το χριστουγεννιάτικο δέντρο με αυτοσχέδια στολίδια, να φτιάξουμε γλυκά μαζί με τα παιδιά για να μοσχοβολήσει το σπίτι και κυρίως να περάσουμε περισσότερο χρόνο μαζί τους, κάτι που τόσο πολύ τα παιδιά έχουν ανάγκη.

Αυτό που τελικά θα μείνει στα μυαλουδάκια τους είναι η ατμόσφαιρα που επικρατούσε στο σπίτι, οι μυρουδιές, τα συναισθήματα, τα κάλαντα, το παιχνίδι, τα γέλια και οι αγκαλιές.

Ας αφήσουμε τα παιδιά να ζήσουν τη μαγεία των Χριστουγέννων προσμένοντας τον ερχομό του αγαπημένου τους αγίου. Όσο υπάρχει αγάπη, ελπίδα και δυνατότητα να ονειρεύεσαι «το απίθανο» υπάρχει και Άγιος Βασίλης. Άλλωστε ποιος είπε ότι δεν υπάρχει;