Όλοι οι γονείς θέλουν το καλύτερο για τα παιδιά τους και πασχίζουν να τους δώσουν όλα τα εφόδια για μια ευτυχισμένη ζωή. Και όλοι οι γονείς θέλουν το παιδί τους να γίνει έξυπνο!

Δεν υπάρχει κάποια μυστική φόρμουλα ή κάποιο κόλπο για να μεγαλώσετε ευτυχισμένα και έξυπνα παιδιά. Αυτό που χρειάζεται είναι να αφιερώσετε ποιοτικό χρόνο στο παιδί σας και να συμμετέχετε σε κάποιες δραστηριότητες και καθημερινές συνήθειες μαζί με το παιδί σας.

Αντιμετωπίστε το παιδί σας ισότιμα και μιλήστε του για την καθημερινότητά σας, ενθαρρύνετέ το να διαβάσει βιβλία, φέρτε το σε επαφή με την τέχνη και δώστε του την ευκαιρία να την αγαπήσει. Δώστε του την ευκαιρία να δοκιμάσει νέες δραστηριότητες αθλητικές ή εκπαιδευτικές και να βρει τη φυσική του κλίση. Αυτά τα μικρά πράγματα μαζί με την αγάπη και την ασφάλεια που πρέπει να αισθάνεται το παιδί στο σπίτι, είναι η μαγική συνταγή!

-Διαβάζετε σε καθημερινή βάση στο παιδί σας παραμύθια και ποιοτικά βιβλία κατάλληλα για την ηλικία του. Υπάρχουν τεράστια οφέλη που μπορεί να αποκομίσει το παιδί σας από το διάβασμα. Βοηθά στην ανάπτυξη του λεξιλογίου και της νοημοσύνης του, και ας μην ξεχνάμε το συναισθηματικό δεσμό που αναπτύσσετε με το παιδί σας διαβάζοντάς του τις αγαπημένες του ιστορίες. και των συναισθηματικών δεσμών. Όταν το παιδί σας είναι αρκετά μεγάλο και σε θέση να μπορεί να διαβάζει μόνο του, αφήστε το να επιλέξει τα αναγνώσματά του! Θα αγαπήσουν πολύ τη διαδικασία του να επιλέγουν τα βιβλία που θα διαβάζουν.

-Συζητήστε με το παιδί σας για το βιβλίο που διαβάζετε. Τα μικρούλια μπορούν να σας περιγράψουν τις φωτογραφίες που βλέπουν μέσα στα βιβλία και να βάλουν τη φαντασία τους να δουλέψει για το τι θα κάνει ο ήρωας παρακάτω! Τα μεγαλύτερα παιδιά μπορούν να κάνουν μία πιο ώριμη συζήτηση για το τι τους άρεσε στο βιβλίο ή όχι για την πλοκή και ό,τι άλλο τους κέντρισε το ενδιαφέρον. Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε τα βιβλία για να συζητήσετε σχεδόν τα πάντα με τα παιδιά σας και να αφήσετε την παρατηρητικότητά τους και τη φαντασία τους να οργιάσει! Για παράδειγμα στα πολύ μικρά παιδιά μπορείτε να αναλύετε με λεπτομέρεια τις φωτογραφίες του βιβλίου και να το ρωτάτε πώς λέγεται το ένα ή το άλλο, αν είναι ζώο τι τρώει, που ζει, τι χρώμα είναι κτλ. Στα μεγαλύτερα παιδιά μπορείτε να ρωτήσετε για ποιο θέμα ήταν το βιβλίο που διάβασε, τι του άρεσε περισσότερο. Τι έμαθε από αυτό το βιβλίο, αν ο ήρως πιστεύει ότι έκανε σωστές επιλογές κτλ.

-Συζητήστε μπροστά στο παιδί σας για την καθημερινότητά σας που μπορεί σε εσάς να φαντάζει βαρετή αλλά για το παιδί είναι ένας νέος άγνωστος κόσμος, από όπου μπορεί να αντλήσει πληροφορίες, μαθαίνει καινούρια πράγματα, διευρύνει το λεξιλόγιό του και μαθαίνει πώς λειτουργεί ο κόσμος. Αντιμετωπίστε το  σαν ισότιμο μέλος της οικογένειας όταν συζητάτε μαζί του για τα πράγματα που το ενδιαφέρουν. Δείξτε και εσείς το ανάλογο ενδιαφέρον και κάντε σοβαρή συζήτηση μαζί τους γύρω από τα αγαπημένα τους θέματα. Καλό είναι να τα ρωτάτε και για τις σκέψεις τους και για τα συναισθηματά τους. Πχ ποια είναι η αγαπημένη σου δραστηριότητα; Γιατί το κολυμβητήριο είναι το αγαπημένο σου;

-Περιορίστε την ώρα που περνάνε καθημερινά μπροστά σε οθόνες. Οι ειδικοί συστήνουν για παιδιά κάτω των 2 ετών να μην έχουν καθόλου χρόνο μπροστά σε οθόνη και ελεγχόμενο χρόνο ανά ηλικία 1 ή 2 ώρες την ημέρα για παιδιά ηλικίας άνω των 2 ετών. Στα μεγαλύτερα παιδιά θα πρέπει να υπάρχει έλεγχος και συνεργασία με το παιδί για το χρόνο που σπαταλάει στην τηλεόραση, στο τάμπλετ, στο κινητό ή σε βιντεοπαιχνίδια. Καλό θα είναι βέβαια να μην έχει ελεύθερη πρόσβαση σε αυτά ακόμα και σε μεγαλύτερες ηλικίες. Και καθώς πολλά σχολεία ζητούν τη χρήση ηλεκτρονικώς συσκευών για τα μαθήματα, καλό θα είναι να γνωρίζετε επακριβώς τη χρήση που κάνει το παιδί σας, ακόμα και όταν υποτίθεται ότι χρησιμοποιεί το τάμπλετ για εκπαιδευτικούς σκοπούς.

Δώστε βάση στην επικοινωνία

Στην τελική, ο χρόνος που περνάνε μπροστά στις οθόνες θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί πιο δημιουργικά και πιο εποικοδομητικά με παιχνίδι, με ένα βιβλίο και με δραστηριότητες που θα έχουν πολλά περισσότερα μακροπρόθεσμα οφέλη για την πνευματική ανάπτυξη και την υγεία του παιδιού σας. Αυτό που απαιτείται σαφώς από εσάς; Να αφιερώσετε περισσότερο χρόνο στο παιδί σας και να μην έχετε το τάμπλετ και το κινητό σαν τη μαγική λύση που θα σας αφήσουν στην ησυχία σας.

Όπως και να έχει μάθετέ τους από μικρή ηλικία τους ασφαλείς κανόνες περιήγησης στο διαδίκτυο, εξηγήστε τους κινδύνους και διδάξτε τι είναι ασφαλές και τι όχι. Ενθαρρύνετε τα παιδιά σας να σας μιλήσουν όταν δουν κάτι περίεργο στο διαδίκτυο. Διδάξτε τους δίνοντας εσείς το παράδειγμα για τη σωστή χρήση του διαδικτύου.

Ενισχύστε τη δημιουργικότητα

-Ενθαρρύνετε την καλλιτεχνική πλευρά του παιδιού σας. Εφοδιάστε το με μπογιές, μαρκαδόρους, κραγιόνια και χαρτιά, είδη χειροτεχνίας, ψαλίδια και κόλες και δώστε του τη δυνατότητα να τα έχει διαθέσιμα όποτε αυτό θέλει να ζωγραφίσει ή να δημιουργήσει κάτι. Η τέχνη ενθαρρύνει την έκφραση, τη συνειδητοποίηση του χώρου και των χρωμάτων, τη δημιουργικότητα και πολλές άλλες δεξιότητες.

-Αναπτύξτε την αντίληψη χωρικών σχέσεων του παιδιού σας. Αντίληψη Χωρικών Σχέσεων είναι η ικανότητα αντίληψης της θέσης δύο ή περισσότερων αντικειμένων, και της σχέσης μεταξύ τους ή με τον παρατηρητή. Είναι μια από τις πιο σημαντικές δεξιότητες οπτικής αντίληψης, και προϋποθέτει την κατανόηση των βασικών χωρικών εννοιών, όπως πάνω/κάτω, μπροστά/πίσω, δεξιά/αριστερά.

Να θυμάστε, να μην είστε αυστηρός κριτής του έργου του παιδιού σας. Το θέμα δεν είναι να ανακαλύψετε τον νέο van Gogh αλλά να τα αφήσετε να εξερευνήσουν τη δημιουργικότητά τους με διασκεδαστικό τρόπο. Και εννοείται ότι πρέπει να τους λέτε πολλά μπράβο και να βάζετε τις ζωγραφιές τους σε εμφανές σημείο στο σπίτι!

Η κατανόηση αυτή ξεκινάει πρώτα από τον χώρο (τρεις διαστάσεις) και στη συνέχεια περνά και στο χαρτί (δύο διαστάσεις), με τη μορφή απλών ή σύνθετων παραστάσεων. Η κατανόηση του χώρου συμβαίνει αρχικά με σημείο αναφοράς τον ίδιο τον παρατηρητή και στη συνέχεια με κάποιο άλλο σημείο αναφοράς.

Ο τρόπος με τον οποίο ένα παιδί κατανοεί και ερμηνεύει τον χώρο, και πιο ειδικά τις χωρικές σχέσεις, επηρεάζει το πώς θα κινηθεί μέσα σε αυτόν, θα παίξει και θα μάθει. Επηρεάζει τη συμμετοχή του σε κινητικά παιχνίδια ή αθλήματα, την εκτέλεση απλών καθημερινών δραστηριοτήτων, το παιχνίδι του, τις δεξιότητες οργάνωσης του χώρου και του χρόνου του.

Εκτός από τη συμμετοχή σε απλές καθημερινές δραστηριότητες, η Αντίληψη Χωρικών Σχέσεων επηρεάζει την κατάκτηση βασικών ακαδημαϊκών δεξιοτήτων όπως η γραφή, η ανάγνωση και η αριθμητική.

Δώστε στο παιδί σας από μικρή ηλικία τουβλάκια, πάζλ και αφήστε το να παίξει και να εξερευνήσει ατελείωτες ώρες, μέσα και έξω από το σπίτι. Πάρτε του παιχνίδια κατασκευών και μοντελισμού για να εξασκηθεί περισσότερο.

-Φέρτε το σε επαφή με τη μουσική. Βάλτε μουσική στο σπίτι. Υπάρχουν μελέτες που υποδηλώνουν ότι τα παιδιά όταν απλά ακούνε μουσική ενθαρρύνεται η ανάπτυξη του εγκεφάλου και η ευφυΐα.

Αν τραγουδάτε ή παίζετε κάποιο όργανο, εμπλέξτε το παιδί σας στη μουσική. Το παιδί σας μπορεί επίσης να ξεκινήσει μαθήματα εάν του αρέσει.

Είτε είστε μουσικοί είτε όχι, δοκιμάστε να ακούτε μουσική για το παιδί σας στο σπίτι σας, στο αυτοκίνητο κλπ. Τραγουδήστε μαζί τους ιδιαίτερα με τα πιο μικρά παιδιά.

-Δώστε στο παιδί σας χρόνο για ελεύθερο, απεριόριστο και δημιουργικό παιχνίδι. Τα παιδιά χρειάζονται τουλάχιστον μία ώρα την ημέρα για να παίξουν μόνα τους, αλλά στην ιδανική περίπτωση ας έχουν και περισσότερο. Το ελεύθερο παιχνίδι επιτρέπει στο παιδί να χρησιμοποιήσει τη φαντασία του. Αφήστε του αρκετό χρόνο ανάμεσα στις δραστηριότητες για να παίξει με Lego, να φορέσει την αγαπημένη του στολή και να παραστήσει τον αγαπημένο του ήρωα και φυσικά, παίξτε μαζί τους! Ακολουθήστε τη φαντασία τους και παίξτε το ρόλο που έχουν φτιάξει αυτά για εσάς!

Μάθετε τα πάντα στο παιδί σας για τον κόσμο που μας περιβάλει

Πάρτε το παιδί σας έξω από το σπίτι σε κάθε ευκαιρία. Το παιχνίδι έξω είναι καλό και για τη νοημοσύνη του και για την υγεία του. Κυκλοφορώντας έξω και όσο πιο κοντά στη φύση γίνεται, το παιδί ενθαρρύνεται να μάθει για τον κόσμο που το περιβάλλει, αυξάνει η περιέργειά του και οδηγείται σε μικρές ανακαλύψεις που θα κάνουν τους νόμους της φυσικής να μοιάζουν φυσική συνέπεια. Μιλήστε μαζί του γι’ αυτά που βλέπετε, μεταδώστε του τις γνώσεις σας για το φυτικό και το ζωικό βασίλειο. Αφήστε τα να λερωθούνε, να σκάψουν για σκουλήκια, να φυτέψουν ένα κουκούτσι.

Μιλήστε στο παιδί σας για τον παγκόσμιο πολιτισμό. Για τις ξένες χώρες, τα ξένα μνημεία, τους ξένους λαούς. Διδάξτε του τη διαφορετικότητα και τη μοναδικότητα. Έτσι όχι μόνο αυξάνουν τις γνώσεις του αλλά θα μπορέσουν να κατανοήσουν ευκολότερα τις διαφορές των πολιτισμών. Αν μπορείτε να ταξιδέψετε με το παιδί σας κάντε το! Αν δεν μπορείτε δείξτε του ότι περνάει από το χέρι σας για τους πολιτισμούς άλλων χωρών. Συμμετέχετε με το παιδί σας σε πολυπολιτισμικές εκδηλώσεις και πηγαίνετε σε μουσεία, έτσι θα εμπνεύσετε το ενδιαφέρον του παιδιού σας για διαφορετικούς πολιτισμούς.

Δώστε τους την ευκαιρία να μάθουν ξένες γλώσσες! Η ομιλία μιας δεύτερης, μιας τρίτης, ακόμα και μιας τέταρτης γλώσσας, έχει πολλά οφέλη, όπως την αύξηση των λεκτικών ικανοτήτων και της προσαρμοστικότητας του παιδιού σας. Σε καμία περίπτωση όμως μην κάνετε την εκμάθηση της ξένης γλώσσας αγγαρεία. Δοκιμάστε το μόνο αν το παιδί σας το απολαμβάνει.

Δημιουργήστε ένα περιβάλλον ασφάλειας και φροντίδας στο σπίτι

Δε χρειάζεται να λέτε συνεχώς στο παιδί σας πόσο έξυπνο είναι! Είναι λογικό να το καμαρώνετε όταν λέει ή κάνει κάτι έξυπνο αλλά λέγοντάς του το συνέχεια μπορεί να έχετε τα αντίθετα αποτελέσματα. Αν ακούνε συνεχώς ότι είναι έξυπνα μπορεί να σκεφτούν ότι από τη στιγμή που είναι ήδη έξυπνα δε χρειάζεται να κάνουν καμία επιπλέον προσπάθεια για τίποτα. Όταν δε τα πράγματα πραγματικά δυσκολέψουν, μπορεί να αποθαρρυνθούν και να εγκαταλείψουν την προσπάθεια.

-Υιοθετήστε τη συνήθεια να επιβραβεύετε την προσπάθεια. Εμφυσήστε στο παιδί σας ότι οι ικανότητες μπορούν να αποκτηθούν με την προσπάθεια και την επανάληψη. Ανταμείψτε το παιδί σας για τη σκληρή δουλειά του και όχι για την εξυπνάδα του χρησιμοποιήστε φράσεις όπως «η προσπάθειά σου απέδωσε και έγραψες καλά στο τεστ» αντί για «Έσκισες στο τεστ, είσαι πανέξυπνο». Εξηγήστε στο παιδί σας ότι και εσείς προσπαθείτε καθημερινά και κοπιάζετε για πράγματα που καταφέρνετε, στη δουλειά σας αλλά και στο σπίτι! Αυτός ο τρόπος συμπεριφοράς από μέρους σας να επιμένει στην προσπάθεια και όταν έρθει κάποια αποτυχία να τη δεχτεί πιο ανώδυνα.

-Δώστε τους την ευκαιρία να τραφούν σωστά! Προσπαθήστε να δώσετε στο παιδί σας ένα θρεπτικό πρωινό για να βγάλει εις πέρας τη μέρα του. Προτιμήστε υγιεινές τροφές και αποφύγετε τα επεξεργασμένα τρόφιμα, τα έτοιμα γεύματα, τα λευκά άλευρα και τη ζάχαρη. Στην ίδια λογική πρέπει να είναι και όλα τα γεύματα της ημέρας.

-Σεβαστείτε τη μοναδικότητα του παιδιού σας. Οι ειδικοί λένε ότι υπάρχουν διαφορετικά ήδη εξυπνάδας και διαφορετικά μοτίβα εκμάθησης που συνδέονται με αυτές. Αν το παιδί σας έχει τέτοιες ιδιαιτερότητες, να είστε ανοιχτοί στους διαφορετικούς τύπους εκμάθησης ακόμα και αν εσείς μάθατε ότι μάθατε με άλλο τρόπο. Βοηθήστε τα να βρούνε τις δραστηριότητες αυτές που θα τα βοηθήσουν να αναπτύξουν τις δεξιότητές τους.

-Αγαπήστε το παιδί σας ανιδιοτελώς! Η μοναδική σχέση που αναπτύσσετε με το παιδί σας και η αλληλεπίδραση σας μαζί του, είναι το θεμέλιο και το έναυσμα που χρειάζεται το παιδί για να δουλέψει ο εγκέφαλός του και να εξελιχτεί η σκέψη του.

Άλλωστε η εξυπνάδα δεν είναι το παν! Η αγάπη, η φροντίδα, ένα ασφαλές και ευτυχισμένο σπίτι είναι ένα από τα μεγαλύτερα δώρα που μπορείτε να δώσετε στο παιδί σας. Αγκαλιάστε το, φιλήστε το, μιλήστε του και παίξτε μαζί του