Τα φρούτα και τα λαχανικά αποτελούν ασπίδα υγείας για την υγεία μας, καθώς περιέχουν βιταμίνες, φυτικές ίνες, ιχνοστοιχεία και χιλιάδες άλλες δραστικές ουσίες. Όλα αυτά μαζί όταν προσφέρονται στον οργανισμό, δρουν σε συνέργεια και προάγουν την υγεία μας, μειώνοντας σημαντικά τον κίνδυνο διαφόρων ασθενειών. Είναι ο πιο ιδανικός συνδυασμός υδατανθράκων, βιταμινών και άλλων αντιοξειδωτικών συστατικών που συμβάλλουν στην καλή υγεία, στην τόνωση του οργανισμού και στη σωστή ενυδάτωσή του. Είναι εξαιρετικές πηγές διαφόρων βιταμινών και ιχνοστοιχείων, ενώ αποτελούν ασπίδα ζωής.

Τα φυτά έχουν αναπτύξει κυριολεκτικά εκατοντάδες χιλιάδες φυσικές φυτοπροστατευτικές ουσίες ή φυτοθρεπτικά συστατικά που τα βοηθούν να καταπολεμήσουν τα πάντα, από μυκητιακές μέχρι βακτηριακές μολύνσεις, ενώ καταφέρνουν να επιζήσουν από τις δοκιμασίες και τις πιέσεις στις οποίες υποβάλλονται από το περιβάλλον τους.

Καθώς καταναλώνουμε και εμείς αυτά τα φυτικά τρόφιμα, μπορούμε να πάρουμε μερικά από αυτά τα προστατευτικά οφέλη. Πολλά από τα φυτοθρεπτικά συστατικά που έχουν ανακαλύψει οι επιστήμονες –όπως η βιταμίνη C–, έχουν αντιοξειδωτικές ιδιότητες. Αυτό σημαίνει βοηθούν στην καταπολέμηση των ελευθέρων ριζών-χημικών ουσιών που παράγονται από το σώμα και που μπορούν, εάν δεν απενεργοποιηθούν, να προκαλέσουν αλλαγές στα κύτταρα που οδηγούν στην ανάπτυξη πολλών καταστάσεων – από καρδιακές παθήσεις και καρκίνο έως καταρράκτη και γήρανση.

Αν δούμε αναλυτικά τις ευεργετικές ιδιότητες των φρούτων και των λαχανικών, καθώς τα θρεπτικά συστατικά που περιέχουν, θα καταλάβουμε τη σημασία της ύπαρξής τους στο διαιτολόγιό μας. Ας αναφέρουμε ενδεικτικά κάποια από αυτά:

Μήλο

Πλούσιο σε βιταμίνες Α και C, αντιοξειδωτικές ουσίες –όπως φλαβονοειδή και πολυφαινόλες–, φυτικές ίνες, κερκιτίνη και πηκτίνη. Οι ευεργετικές ιδιότητες που του προσδίδουν αυτές οι ουσίες είναι η αντιοξειδωτική δράση του, η πρόληψη κατά του καρκίνου του μαστού, η συμβολή του στη σωστή λειτουργία του εντέρικού σωλήνα (προστασία από καρκίνο παχέως εντέρου και δυσκοιλιότητα), στην πέψη, στη μείωση των επιπέδων LDL και στην πρόληψη των καρδιαγγειακών.  Συμβάλλει στον μεταβολισμό της γλυκόζης, ρυθμίζοντας τα επίπεδα σακχάρου.

Πορτοκάλι

Πλούσιο σε βιταμίνες Α και C, αντιοξειδωτικά, μέταλλα (Ca και K). Έχει την ιδιότητα του αντιοξειδωτικού και συμβάλλει στην αύξηση του ανοσοποιητικού, στην πρόληψη κατά του καρκίνου, στην αποβολή τοξινών, καθώς και στη σωστή ανάπτυξη του σκελετού. Θεωρείται ευεργετικό για τους καπνιστές.

Σταφύλι

Περιέχει βιταμίνες Α, Β, C και ριβοφλαβίνη (Β2), κάλιο, κουερσιτίνη, βιοφλανειδή (αντιοξειδωτικές ουσίες). Λειτουργεί ως αντιοξειδωτικό (καρδιοπροστατευτικό), βοηθά στην πρόληψη του καρκίνου, στις λοιμώξεις και στο έλκος. Η ρεσβερατρόλη του δίνει την ιδιότητα του αντιβιοτικού.

Ρόδι

Πλούσιο σε αντιοξειδωτικά (τανίνες, πολυφαινόλες, ανθοκυανίνες), ενώ περιέχει φυτικές ίνες, τις βιταμίνες Α, C, Ε,  φυλλικό οξύ, καθώς και μέταλλα – όπως Fe και κάλιο. Συμβάλλει στην ενίσχυση του ανοσοποιητικού, στην αντιμετώπιση των λοιμώξεων, στη μείωση των επιπέδων LDL και της αρτηριακής πίεσης, ενώ ενισχύει την όραση, καταπολεμά τη στυτική δυσλειτουργία, τις αιμορραγίες και την οστεοαρθρίτιδα.

Μπρόκολο

Περιέχει ουσίες –όπως οι ισοθιοκινάτες–, που αποτελούν ισχυρό αντικαρκινικό παράγοντα. Το DIM (διινδολυμεθάνιο), προσφέρει προστασία από τον καρκίνο του μαστού, ενώ ο συνδυασμός της ινδόλης-3-καρβινόλης με τη βιταμίνη C  αναστέλλουν ένζυμα που προκαλούν μετάλλαξη (καρκίνο του μαστού). Είναι πλούσιο σε βιταμίνες του συμπλέγματος Β και μέταλλα (Ca, Fe, Mg, P, K, Zn) που του προσδίδουν την ιδιότητα του αντιοξειδωτικού. Συμβάλλει στην καλή λειτουργία της καρδιάς και των νεφρών, ενώ καταπολεμά την οστεοπόρωση, την αρθρίτιδα και τη δυσκοιλιότητα.

Αβοκάντο

Έχει μπερδέψει πολλούς λόγω της περιεκτικότητάς του σε λίπος, σημασία έχει, όμως, το είδος του λίπους. Το αβοκάντο περιέχει μονοακόρεστα λιπαρά οξέα (ολεϊκό οξύ), ενώ μαζί με τις πολύτιμες βιταμίνες C, K και το φυλλικό οξύ, καθώς και τις φυτικές ίνες, τη λουτεϊνη, τις τοκοφερόλες, το κάλιο και το φολικό οξύ, αποκτά σημαντικές ευεργετικές ιδιότητες – όπως μείωση των επιπέδων LDL και αύξηση HDL, προστασία αμφιβληστροειδούς του ματιού, καλή λειτουργία της καρδιάς και αντικαρκινική δράση. Η γλουταθειόνη που περιέχει βοηθά στην αντιγήρανση, στην καλή υγεία του στόματος και των δοντιών, καθώς και στην καλύτερη απορρόφηση των θρεπτικών στοιχείων από άλλες τροφές.

Κρεμμύδι

 Η δυσάρεστη αναπνοή που αφήνει μετά τη κατανάλωσή του οφείλεται στα δισφουλφίδια και τα τρισουλφίδια που περιέχει, που του προσδίδουν αντιμικροβιακές και αντικαρκινικές ιδιότητες. Είναι πλούσιο σε αντιοξειδωτικά (καροτένιο, φλαβονοειδή, βιταμίνες Ε και C, alk(en)ly cysteine, sylphoxides). Περιέχει θείο που συμβάλλει στη μείωση της χοληστερόλης και των τριγλυκεριδίων και αυξάνει την HDL. Η κουερσετίνη, συστατικό του κρεμμυδιού, αναστέλλει τη δράση και την ανάπτυξη καρκινικών κυττάρων. Βοηθά στη διατήρηση της οστικής πυκνότητας και την πρόληψη της οστεοπόρωσης.

Βατόμουρο

Έχει σημαντικές ευεργετικές ιδιότητες. Ενισχύει το ανοσοποιητικό, τη σωστή λειτουργία του εντερικού σωλήνα, την αναγέννηση ιστών (ευεργετικό για το δέρμα), την όραση, τη δόμηση των ιστών και των συνδετικών ιστών, όπως και την υγιή διαίρεση και ανάπτυξη κυττάρων, την ενίσχυση της μνήμης και της εγκεφαλικής λειτουργίας.

Πιπεριά

Βασική ιδιότητα (όλων των χρωμάτων) πιπεριάς, είναι η μεγάλη αντιοξειδωτική ικανότητά τους. Πλούσιες σε βιταμίνες Α, C και Β, φυλλικό οξύ, καροτενοειδή και λυκοπένιο: ουσίες γνωστές για την αντιοξειδωτική δράση τους.

Σκόρδο

Έχει ευεργετικές ιδιότητες και συμβάλλει στην ενίσχυση του ανοσοποιητικού, την προστασία του ήπατος και των νεύρων, ενώ έχει αντιοξειδωτική δράση. Περιέχει θειούχες ενώσεις (θειο-αλλοκυστεϊνη) που προκαλούν αναστολή του ενζύμου που συνθέτει λιπαρά οξέα (υπολιπιδαιμικό-υποχοληστερολαιμικό). Έχει σημαντική αντικαρκινική δράση,  λόγω της αλλικίνης και του αλλυλικού δισουλφιδίου.